Tespih dünyasının gözü Elazığ'da! 6 kilodan sadece 2 kilo kalacak
Elazığlı tespih ustaları, yurt dışından parça parça toplanan 1900'lü yıllara ait 6 kilogramlık Osmanlı sıkma kehribarı yeniden hayat vermek için atölyeye kapandı. Bir servet değerindeki tarihi objelerin içinden çıkacak çatlak riski ise ustaların uykusunu kaçırıyor.
Tarihi Kapalı Çarşı ve çevresindeki tespih atölyelerinde bugünlerde farklı bir heyecan, bir o kadar da gergin bir bekleyiş hakim. Yıllarca Avrupa ve Balkanlar'da çadır düğmesi, hayvan süsü ya da eski objeler olarak kullanılan Osmanlı dönemi kehribarları, Elazığlı ustaların elinde sanat eserine dönüşmek üzere şehre getirildi.
Yaklaşık 600 parçadan oluşan ve 6 kilogram ağırlığındaki bu dev koleksiyon, tespih dünyasında "Osmanlı Sıkması" olarak bilinen en nadide malzemelerden oluşuyor. Ancak bu tarihi mirası işlemek, göründüğü kadar kolay değil.
Bir Ev Parasına Mal Oldu: "Zarar Etme İhtimalimiz Var"
Yurt dışındaki koleksiyonerlerden yıllar süren bir çabayla toplanan malzemeler için yaklaşık 90 bin dolar (güncel kurla bir ev parası) ödeyen tespih ustası Hadin Bulut, sürecin risklerine dikkat çekiyor.
Malzemelerin asırlık olması nedeniyle dışarıdan sağlam görünse de torna aşamasında sürprizlerle karşılaşabileceklerini belirten Bulut, "Bu iş artık devasa bir sektöre dönüştü. Arkadaşımız bu parçaları belki 5, belki 20 yılda topladı. Şimdi hepsini ustalara ayırdık ama iç yapısını bilemiyoruz. İçinden çatlak çıkarsa verdiğimiz para boşa gider. Tamamen tecrübe ve biraz da şans işi," diyerek yaşadıkları stresi dile getirdi.
6 Kilodan Sadece 2 Kilo Tespih Çıkacak
Asırlık kehribarların işlenme süreci tam bir sabır sınavı. Çadır düğmelerinden hayvan boyunlarındaki süslere kadar geniş bir yelpazeye sahip olan malzemeler, fireler ve çatlaklar ayıklandığında ciddi bir kayba uğruyor.
Hadin Bulut'un öngörüsüne göre, 6 kilogramlık ham maddeden geriye sadece 2 kilogram civarında işlenmiş ürün kalacak. Bu da toplamda 100 adet özel yapım tespih anlamına geliyor. Her bir tespihin fiyatı ise kehribarın damar (hare) yapısına, boyutuna ve işçiliği yapan ustanın maharetine göre belirlenecek.
Koleksiyonerler Şimdiden Sıraya Girdi
Elazığ'da uzun yıllardır tespih koleksiyonu yapan vatandaşlar da bu "tarihi operasyonu" yakından takip ediyor. Atölye ziyaretinde bulunan koleksiyonerlerden Ahmet Yılmaz, "Osmanlı malzemesinin kokusu da dokusu da başkadır. Elazığ bu konuda Türkiye’nin merkezlerinden biri oldu. Ustalarımızın elinden çıkacak o 100 parçayı sabırsızlıkla bekliyoruz," diyerek yerel ilginin boyutunu özetledi.
