Her gün 3 doğum! İşte Elazığlı besicilerin 'biberonlu' kış mücadelesi
Elazığ'da mevsim normallerinin altına inen hava sıcaklıkları hayvancılık takvimini değiştirdi. Merkeze bağlı Nuralı köyünde, dondurucu ayaza rağmen başlayan erken doğumlar, besicileri uykusuz gecelerle baş başa bıraktı.
Elazığ genelinde etkili olan soğuk hava dalgası, hayvancılıkla geçinen ailelerin kış mesaisini erkene çekti. Özellikle merkeze bağlı Nuralı köyünde, dondurucu gecelerde dünyaya gelen kuzuları yaşatmak için üreticiler adeta zamanla yarışıyor.
Erken Gelen Bereket: "Koyun Soğuğu Sevince Doğum Başladı"
Üç kuşaktır baba mesleğini sürdüren İsmail Koç, bu yılki sürecin alışılmışın dışında ilerlediğini belirtiyor. Temmuz ayındaki koç katımının ardından doğumların normalde daha geç beklendiğini ifade eden Koç, soğukların tetikleyici bir rol oynadığını söylüyor.
"Biz bu işin içine doğduk, kışın ağırlığına alışığız," diyen Koç, "Ancak bu yıl hava aniden soğuyunca koyunlar daha rahat doğuma girmeye başladı. Şu an ağıllarda her gün en az iki üç yeni üyemiz oluyor. Aralıkta başlayan bu hareketlilik, ocak ve şubatta zirveye çıkacak gibi duruyor," sözleriyle mevcut durumu özetliyor.
Ağıllarda Nöbet: Süt Yetmeyince Biberon Devreye Giriyor
Düşen sıcaklıklarla birlikte ikiz doğum oranlarında artış gözlemlenirken, bu durum beraberinde bazı zorlukları da getiriyor. Bazı koyunların yavrularını reddetmesi ya da sütün yetersiz kalması, besicileri "yedek anne" rolüne soyunduruyor.
İsmail Koç, zorlu bakım sürecini şu sözlerle anlatıyor: "İkizlerde bazen anneler yavrularını kabul etmiyor ya da süt yetmiyor. O noktada biz devreye giriyoruz. Sabah akşam demeden elimizle emziriyoruz. Bir ay boyunca bebek gibi bakıp sonra yeme alıştıracağız."
"Gece Ayazı Sert, Mücadele Büyük"
Köydeki bir diğer üretici Mehmet Aydın ise kış şartlarının en çok gece saatlerinde zorlayıcı olduğunu vurguluyor. Kuzuların hayata tutunması için ağıllarda ek önlemler aldıklarını belirten Aydın, şunları kaydediyor:
"Burada gece ayazı insanın kemiğine işler. Yavrular üşümesin, hastalanmasın diye sürekli kontrol ediyoruz. Sobalar yanıyor, zeminleri kalın samanlarla takviye ediyoruz. Yorgunluk çok ama o kuzunun ayağa kalktığını görmek tüm emeğimize değiyor."
Uzmanlardan Uyarı: “İlk Saatler Hayati Önem Taşıyor”
Doğum sonrası bakımın teknik boyutuna dikkat çeken Veteriner Teknikeri Ahmet Yıldırım, "ağız sütü" vurgusu yapıyor. Soğuk havalarda doğan yavruların bağışıklığının çok hassas olduğunu hatırlatan Yıldırım, besicilere şu uyarılarda bulunuyor:
"Yeni doğan bir kuzunun ilk bir-iki saat içinde mutlaka ağız sütü alması şart. Aksi halde direnci düşer. Hava sıcaklıklarının düşük olması zatürre riskini artırıyor. Bu yüzden barınakların sadece sıcak değil, aynı zamanda hava sirkülasyonu olan ama hava akımına (cereyana) maruz kalmayan yerler olması gerekiyor."
Elazığ’da şubat ayı sonuna kadar devam etmesi beklenen kuzulama dönemi boyunca, Nuralı köyü sakinleri hem doğayla hem de soğukla olan mücadelelerini sürdürecek.
Sizce bölgedeki besicilere bu zorlu kış şartlarında ne tür ek destekler sağlanmalı?
