Hazar'ın kalbine iniş: 10 metre derinde zaman nasıl durdu?
Sivrice'nin mavi sularına profesyonel dalış ekipleriyle birlikte konuk olduk. Yüzeyde dalgaların oynaştığı Hazar Gölü'nün derinliklerinde, bin yıllık bir kilisenin çan kulesinden kale burçlarına kadar uzanan, zamanın donup kaldığı bir dünyayla karşılaştık.
Güneşli bir Sivrice sabahında, teknemiz Batık Şehir'in tam üzerine demirlediğinde heyecan doruktaydı. Amacımız, suların yükselmesiyle bir efsaneye dönüşen o kadim yerleşimi, su altı rehberlerinin gözüyle okuyucuya aktarmak. Dalış maskemi takıp suya daldığımda, gürültülü dünyanın yerini derin bir sessizliğe bıraktığına şahit oldum.
İlk Durak: Bin Yıllık Kilise ve 'Kayıp Çan'
Rehber dalgıcın fenerini doğrulttuğu ilk nokta, Batık Şehir'in en meşhur yapısı olan kilise kalıntısıydı. Fırat Üniversitesi Arkeoloji Bölümü raporlarında 'Kilise Adası' olarak da adlandırılan bu yapı, sular altında kalmasına rağmen hala vakur bir duruş sergiliyor.
Su altındaki görüş mesafesi izin verdiği ölçüde, taş işçiliğinin zarafeti göz kamaştırıyor. Dalgıç ekibinden Kamil Bey, su altından çıktıktan sonra hislerini şöyle paylaştı: 'Aşağıda bir sokağa girdiğinizi hayal edin; sağınızda bir evin duvarı, solunuzda kilisenin kemeri... Balıklar o kemerlerin arasından geçiyor. Orası sadece bir taş yığını değil, hala yaşayan bir hüzün gibi.'
Suların Koruduğu Miras: Kale Burçları
Batık kentin savunma hattı olan kale surları boyunca ilerlediğimizde, taşların arasına yuva yapmış göl canlılarını görüyoruz. Akademik çevrelerin, özellikle Doç. Dr. Veysel Ayhan gibi bölge uzmanlarının köşe yazılarında sıkça vurguladığı gibi; su, bu yapıları dış dünyadaki erozyondan ve insan tahribatından bir nevi korumuş.
Dalış sırasında dikkat çeken bir diğer detay ise seramik parçaları. Bir zamanlar ocağında yemek pişen evlerin mutfaklarından kalan bu parçalar, suların altında yüzyıllardır kıpırdamadan duruyor. Profesyonel ekipler, bu objelerin yerinden oynatılmaması konusunda oldukça hassas; zira her biri tarihin birer mührü niteliğinde.
'Mavi Miras' Turizme Hazır mı?
Tekneye geri döndüğümüzde, bölgedeki dalış okullarının talebi net: Batık Şehir'in bir 'Su Altı Müzesi' ilan edilmesi. Sivrice'nin bu eşsiz potansiyeli, doğru bir tanıtımla sadece Elazığ'ın değil, Türkiye'nin en önemli dalış turizm merkezlerinden biri olabilir.
Bölge esnafı da bu durumun farkında. 'Millet Mısır'a dalışa gidiyor, bizim burnumuzun dibinde koca bir şehir yatıyor' diyerek bu saklı hazinenin daha profesyonel bir şekilde dünyaya duyurulmasını bekliyorlar.