Dünya bu iki ismi konuşuyor: İşte Elazığ'ın Öküzgözü ve Boğazkere mucizesi
Elazığ'ın kıraç topraklarından süzülüp gelen, taneleri yakut gibi parlayan Öküzgözü ve karakterli yapısıyla dünyaya nam salan Boğazkere üzümleri hasat için gün sayıyor. Dünyanın en iyi şaraplık ve şıralık üzümleri arasında gösterilen bu iki dev ismin, bağdan sofraya uzanan o meşakkatli serüvenini inceledik.
Kapalı Çarşı’nın o keskin peynir ve baharat kokusunu geride bırakıp, Elazığ ovasının güneşle yıkanan uçsuz bucaksız bağlarına, "üzümün anavatanına" doğru direksiyon kırıyoruz. Elazığ’da üzüm sadece bir meyve değil; bir asalet nişanı, bir kış hazırlığı ve toprağın insana sunduğu en tatlı ödüldür.
Elazığ, Anadolu’nun en eski bağcılık merkezlerinden biri. Hatta arkeolojik kazılar, bu topraklarda üzümün binlerce yıldır baş tacı edildiğini gösteriyor. Bugün özellikle Aydınlar, Kıraç ve Yurtbaşı köyleri boyunca uzanan bağlar, sadece bir tarım alanı değil, birer biyolojik miras niteliğinde.
İki Dev İsim: Biri Nazlı, Biri Mağrur
Elazığ bağcılığını iki ana karakter yönetir: Öküzgözü ve Boğazkere.
Öküzgözü: Adını iri ve koyu renkli tanelerinden alır. Bol sulu, hafif asitli ve son derece zarif bir aromaya sahiptir.
Boğazkere: İsmiyle müsemma; yerken boğazda hafif bir burukluk (tanen) bırakır. Güçlüdür, dayanıklıdır ve yıllandıkça değerlenen bir yapısı vardır.
Fırat Üniversitesi Ziraat Fakültesi hocalarının yaptığı saha çalışmalarına göre; Elazığ’ın gece ve gündüz arasındaki yüksek sıcaklık farkı, üzümün kabuğundaki renk maddesini ve şeker oranını mükemmel bir dengeye oturtuyor. Bu da Elazığ üzümlerini, diğer bölgelerden ayıran en büyük "terroir" farkı olarak karşımıza çıkıyor.
Bağbozumu: Bir Şenlikten Daha Fazlası
Eylül sonu geldiğinde Elazığ köylerinde "Bağbozumu" başlar. Bu dönemde bağlara girmek, bir şehre girmek gibidir; herkesin bir görevi vardır. Toplanan üzümlerin bir kısmı dev tesislerde işlenirken, bir kısmı köylerdeki o meşhur orcik ve pestil kazanlarına gönderilir.
Bağ sahibi Mehmet Efendi, asmanın dibinde soluklanırken anlatıyor: "Üzüm nazlıdır evlat. Kışın budamasını eksik etmeyeceksin, yazın güneşini iyi alacak. Ama o hasat günü geldiğinde, o salkımı eline aldığın an tüm yorgunluğun biter. Bu topraklar bize bu üzümü bin yıldır veriyor, biz de ona gözümüz gibi bakıyoruz."
Ekonomik Güç ve Global Marka Yolculuğu
Elazığ üzümü bugün sadece yerelde tüketilmiyor. Dünyanın en prestijli restoranlarının menülerinde "Öküzgözü & Boğazkere" kupajlarını (karışımlarını) görmek mümkün. Yerel tarım yazarı Sait Kılıç, bir makalesinde bu potansiyeli şöyle özetliyor: "Fransızlar şaraplarıyla övünüyor olabilir ama bizim Boğazkere'mizin o karakterli duruşu, dünya literatüründe eşsiz bir yere sahip. Bizim işimiz bu mirası koruyup, daha modern bağcılık teknikleriyle dünyaya anlatmak."
